Uyaphendula i-imeyili, ulalela ingxoxo kancane, ubuka umlayezo, bese ushintshela kwenye ithebhu — konke ngesikhathi esisodwa, wenza okuningi. Noma kunjalo kubonakala kanjalo. Ukwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa kunedumela lokuba yikhono elisebenza kahle, ngisho elihlaba umxhwele, uphawu lomuntu okwazi ukuphatha izinto eziningi. Iqiniso elingathandeki elivela emashumini eminyaka ocwaningo lwezengqondo ukuthi lokho okwenzayo akusikho ukwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa neze, kodwa ukushintsha imisebenzi ngokushesha — futhi lokhu kukwehlisa isivinini, kubangele amaphutha amaningi, futhi kukukhathaze kakhulu kunokwenza into eyodwa ngesikhathi esisodwa.

Lokhu kubalulekile ngoba ifoni isenze sonke saba ngabantu abaqhutshwa wumfutho onzima ukuwulawula wokwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa — umsebenzi plus imiyalezo plus okuphakelayo plus izaziso, konke kuhlale kuhlanganene. Uma lowo muzwa wokuba nesivuno uyinkohliso kanti nezindleko zingokoqobo, kubalulekile ukukwazi lokho. Nansi ukuthi ubuchopho bakho busebenza kanjani ngempela uma "wenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa," kungani kubonakala kusebenza kahle uma kungasebenzi, nokuthi ungakubuyisa kanjani ukugxila okukudlela buthule.

Lokho okutholwe ucwaningo

  • Kubi ekushintsheni imisebenzi: abantu abenza izinto eziningi ngesikhathi besebenzisa imidiya benze kabi ekuhlolweni kwekhono lokushintsha imisebenzi, ngokusobala ngoba babengakuhlungi kahle ulwazi olungabalulekile (Ophir et al., 2009).
  • Imiphumela elandelayo ixubile: ukubuyekezwa kwakamuva kwathola ukuthi abantu abenza izinto eziningi ngesikhathi besebenzisa imidiya kakhulu bavame ukwenza kabi emisebenzini yokunaka, nakuba izifundo eziningi zingatholi mehluko phakathi kwamaqembu (Uncapher & Wagner, 2018).

Ubuchopho bakho abukwazi ngempela ukwenza imisebenzi emibili edinga ukucabanga ngesikhathi esisodwa

Emisebenzini edinga ukunaka okuqondile, ubuchopho empeleni buyiprosesa eneshaneli eyodwa — abukwazi ngempela ukunaka emibili ngesikhathi esisodwa. Okubonakala sengathi wukwenza izinto ezimbili ngesikhathi esisodwa empeleni kuwukunaka kwakho okushintsha ngokushesha kulokhu nalokhuya phakathi kwazo, kuphatha ngayinye ngezingcezu zesikhathi ezishintshanayo. Awusebenzisi ukucubungula ngokuhambisana; usebenzisa izingcezu zesikhathi, futhi ukwenza lokho ngokushesha kangangokuthi kudala inkohliso ekholisayo yokuthi kwenzeka ngesikhathi esisodwa.

Okuhlukile yimisebenzi ezenzakalelayo ngempela — ungahamba ukhulume, ngoba ukuhamba akudingi ukunaka okuqondile. Kodwa ngesikhathi yomibili imisebenzi isidinga umzamo wangempela wokucabanga (ukubhala nokulalela, ukufunda nokuxoxa), incintisana ngomthombo ofanayo wokunaka onomkhawulo, bese ubuchopho bakho kufanele bushintshe phakathi kwayo. Ayikho inguqulo yobuchopho bakho eyenza ngempela izinto ezimbili ezinzima ngesikhathi esisodwa. Lokho kuhlanganyela izinto eziningi okuziqhenyayo ngakho kulandelana, hhayi ngesikhathi esisodwa.

Lokho okubiza ngokuthi ukwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa empeleni kuwukuthi ukunaka kwakho kugxuma kuye phambili nangemuva, kuphatha umsebenzi ngamunye ngezingcezu. Akuyona i-parallel processing — kuwukushintsha ngokushesha, futhi ukushintsha ngakunye kukudlela buthule isikhathi, ukunemba, namandla.

Izindleko zokushintsha

Njalo lapho ushintsha imisebenzi, kuba nezindleko — isikhathi esifushane lapho ubuchopho bakho kumele buhlukane nomsebenzi owodwa bese buzilungiselela omunye. Ososayensi bengqondo balinganise lezi "switch costs" kaningi: ukushintsha phakathi kwemisebenzi kukwenza ube kancane futhi wenze amaphutha amaningi kunokuhlala kowodwa. Ukushintsha ngakunye kudla ingxenye yesekhondi kuphela, kodwa uma lokho kuphindaphindwa ezikhathini zokushintsha eziningi ngosuku lapho wenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa, isikhathi esilahlekile namaphutha engeziwe kuba kukhulu.

Okubi nakakhulu, izindleko azikho ekushintsheni uqobo kuphela. Ngemva kokuphazamiseka, kuthatha isikhathi esiningi ukubuyisa ngokuphelele ukugxila kwakho emsebenzini wokuqala — ucwaningo lukaGloria Mark lubonise ukuthi isikhathi sokubuyela ekugxileni side kakhulu kunalokho obekulindelekile. Ngakho ukubheka umlayezo ngokushesha phakathi nomsebenzi akukubizi leyo mizuzwana embalwa yokuwufunda kuphela; kukubiza nokubuyela futhi ekugxileni okujulile ngemva kwalokho. Ukwenza izinto eziningi njalo kusho ukuthi awuvamile ukufinyelela ekugxileni okujulile nhlobo, ngoba uhlala ukhokha izindleko zokungena futhi ngaphambi kokuba ufike khona.

Futhi kukwenza ube mubi kakhulu ekuhlungeni iziphazamiso

Kukhona nokutholakala kwesikhathi eside. Ucwaningo olwenziwa nguOphir, Nass, noWagner lwathola ukuthi abantu abenza imisebenzi eminingi ngemidiya kakhulu babebubi kakhulu ekuhlungeni imininingwane engabalulekile nasekushintsheni imisebenzi kahle — okuphambene nalokho obungakulindela. Izifundo zakamuva zathola ukuthi lobu buhlobano buncane futhi abubeki kahle ngaso sonke isikhathi, futhi buwuhlobo lokuhlobana nje: kungase kube ukuthi abantu abaphazamiseka kalula yibo abenza imisebenzi eminingi kakhulu (Uncapher & Wagner, 2018). Kunoma ikuphi, iminyaka yokujuxuza phakathi kwezinto ayibonakali yenza abantu babe ngcono ekujuxuzeni. Ukuzijwayeza ukwenza imisebenzi eminingi ngesikhathi esisodwa kukwenza ujwayele ukuphazamiseka.

Izindleko ezintathu: ukwenza izinto eziningi ngasikhathi sinye kuhamba kancane (izindleko zokushintsha), kunephutha eliningi (ukunaka kuhlukanisiwe), futhi ngokuhamba kwesikhathi kuyazilimaza (abenza izinto eziningi kakhulu baba babi kakhulu ekuhlungeni iziphazamiso). Into eyodwa eyenza ngokuqinisekile — wukuba matasa. Ukuba matasa akusho ukukhiqiza.

Usukulungele ukuthola ukuthi uzoqala kuphi?

Qala mahhala ku-iOS Qala mahhala ku-Android

Kungani kubukeka sengathi kuyasebenza kodwa akunjalo

Uma ukwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa kubi kuzo zonke izilinganiso, kungani kubukeka kusebenza kahle kangaka? Ngokwengxenye ngoba ukuba matasa kubukeka njengokukhiqiza — umuzwa wokuphatha izinto eziningi uhumusha njengokuthi "wenza okuningi," ngisho nalapho into ngayinye yenziwa kancane futhi kabi. Umuzwa wokuzikhandla nokuba matasa udidaniswa nomphumela.

Ngokwengxenye, kungenxa yokuthi ukushintsha uqobo lwayo kunomvuzo omncane ongabonakali. Ukushintshela emsebenzini omusha, emyalezweni omusha, noma kuthebhu entsha kukunika umthamo omncane wento entsha nokuvuswa kwengqondo — okuwumuzwa ofanayo odonsa umuntu ekuskroleni. Ngakho ukwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa kungazwakala kudonsa kakhulu kunokugxila entweni eyodwa, noma sekufeza kancane, ngoba ukushintshashintsha njalo kuhlalisa leso sifiso sento entsha. Awugcini umatasa ngoba kuyasebenza; ugcina umatasa ngoba kuzwakala kuvusa ingqondo. Lokhu kuhlobana nezinga eliphezulu lokuvuswa kwengqondo esilichaza ku popcorn brain.

Indlela yokubuyisa ukusebenza ngomsebenzi owodwa

Njengoba izindleko zivela ekushintsheni, okudingekayo ukuvikela izikhathi ezinde zokugxila emsebenzini owodwa ngempela — futhi umthombo omkhulu wokushintsha ngaphandle kokuzikhethela, kunjalo, ucingo:

  • Susa izinto ezivusa ukushintsha. Iningi lokwenza izinto eziningi ngesikhathi esisodwa alenziwa ngokuzithandela, livuswa izaziso nefoni eseduze. Thulisa izaziso bese ubeka ifoni kude ngesikhathi somsebenzi ogxilile, bese ingxenye enkulu yokushintsha imane iyema. Bheka ukucisha izaziso zakho.
  • Yenza into eyodwa ngesikhathi ngezikhathi ezithile. Sebenza entweni eyodwa, kuthebhu eyodwa, isikhathi esithile ngaphambi kokushintsha. Lokho akusho ukuba lukhuni — ugwema intela yokushintsha futhi uzivumela ukuthi ufike ngempela ekugxileni okujulile.
  • Hlanganisa izinto ezincane ndawonye. I-imeyili, imilayezo, nomsebenzi wokuphatha akudingeki konke kuphazamise umsebenzi wakho omkhulu ngakunye ngakunye. Kubhekele ngezikhathi ezizinikele ukuze kube umongo owodwa, hhayi ukushintsha okuningana.
  • Qaphela isifiso sokushintsha bese usinqanda. Ngesikhathi somsebenzi, uma uzwa isifiso sokuphendukela kokunye, kusibone njengomkhuba wokushintsha ngokuzenzakalela (kanye naleyo njabulo encane yezinto ezintsha) kunokuba kube isidingo sangempela. Njalo lapho ungakwenzi, uyawenza ube buthaka.
  • Vikela nokwenza into eyodwa ngesikhathi nasezikhathini zokuphumula. Lo mkhuba wakheka yonke indawo — bukela uhlelo ngaphandle kwefoni, udle ngaphandle kwesikrini. Bheka ukuthi kungani ungeke usakwazi ukubukela i-TV nje.

Uhlangothi lwezimo ezikuzungezile — ukususa izinto ezibangela ukushintsha ngaphandle kokuzikhethela — lwenza umsebenzi omkhulu, okuyisisekelo somhlahlandlela wethu ku-ukwehlisa isikhathi sesikrini ngaphandle kokuthembela emandleni entando. Akudingeki ube nokuqina okungaphezu komuntu; udinga nje ukuvimba indawo ekuzungezile ukuthi ingakudonseli ukunaka njalo ngemizuzu embalwa.

Okubalulekile

Ukwenza imisebenzi eminingi ngesikhathi esisodwa kuyinganekwane egqokiswe njengekhono. Ingqondo yakho ayikwazi ukunaka ngokugcwele izinto ezimbili ezidinga amandla ngesikhathi esisodwa — ishintsha ngokushesha phakathi kwazo, ikhokhe intengo yesikhathi, ukunemba, namandla njalo uma ishintsha, futhi labo abenza imisebenzi eminingi kakhulu abakabonisi uphawu lokuba ngcono kukho. Kuzwakala kuwusizo ngoba ukuba matasa kubukeka njengokukhiqiza, futhi ukushintsha kususa leyo mfutho yokufuna okusha, kodwa lowo muzwa uyinkohliso futhi izindleko zikhona ngempela.

Ifoni yenze ukwenza izinto eziningi ngasikhathi sinye kube yinto ezenzakalelayo, ngakho ukulungisa lokhu ikakhulu kumayelana nokususa izinto eziyivusayo — izaziso zicishiwe, ifoni ibekwe kude, futhi wenze into eyodwa ngesikhathi ezikhathini ezibekiwe ezingenazo iziphazamiso. Ukugxila entweni eyodwa akusho ukwehlisa ijubane noma ukuba yinto yakudala; yindlela ubuchopho obusebenza ngayo ukwenza umsebenzi waso ongcono kakhulu, oshesha kakhulu, futhi onembile kakhulu. Yeka ukuphatha izinto eziningi ngesikhathi esisodwa. Yenza into eyodwa. Uzoqeda okuningi, kangcono, futhi uzizwe ukhathele kancane ukwenza kanjalo.

Sources

  1. Rubinstein, J.S., Meyer, D.E., & Evans, J.E. (2001). Executive control of cognitive processes in task switching. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 27(4), 763–797.
  2. Ophir, E., Nass, C., & Wagner, A.D. (2009). Cognitive control in media multitaskers. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(37), 15583–15587.
  3. Mark, G., Gudith, D., & Klocke, U. (2008). The cost of interrupted work: More speed and stress. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems, 107–110.
  4. Monsell, S. (2003). Task switching. Trends in Cognitive Sciences, 7(3), 134–140.
  5. Madore, K.P., & Wagner, A.D. (2019). Multicosts of multitasking. Cerebrum, 2019, cer-04-19.
  6. Uncapher, M.R., & Wagner, A.D. (2018). Minds and brains of media multitaskers: Current findings and future directions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(40), 9889–9896.

Indlela esicwaninga futhi sibuyekeze ngayo lokhu

Yakha kabusha ukugxila kwakho, isinyathelo ngesinyathelo

Unwire ikusiza uthole okuphazamisa nokuhlakaza ukunaka kwakho futhi ikunike uhlelo oluhlelekile lokubuyisa ukunaka kwakho — ukuxilongwa kwe-AI, amamojula asekelwe ocwaningweni, nokulandela imikhuba ukuze ukugxila kube yinto yakho ejwayelekile futhi.